خبرگزاری بین المللی زنان (وفا) : وي در دوران مبارزه عليه رژيم پهلوي در كنار مرحوم شهيد آيةا... سعيدي به مبارزه پرداخت و پس از دستگيري و تحمل زندان به امام(ره) در تبعيد پيوست و تا زمان بازگشت امام(ره) به ايران، همراه ايشان و ساير مبارزان بود.

اشاره:
زنان به عنوان نيمي از پيكره جامعه، سهم عمده اي در تعيين مسيرهاي اصلي حركتها و جريانهاي مهم كشور دارند.
انقلاب اسلامي كه نتيجه يك تحول اساسي در پيكره سياسي- اجتماعي ايران و در ادامه انزجار مردم از وضعيت موجود بود، پديد آمد.
حضور زنان ، چه به عنوان مبارز در صحنه مبارزات و چه به عنوان عامل در پشت صحنه، غير قابل انكار است.
امام خميني(ره) كه رهبري حركت عظيم ملت ايران را بر عهده داشتند، به حضور و نقش آفريني زنان در عرصه هاي سياسي و اجتماعي اهتمام ويژه اي داشته و از زنان به عنوان رهبران نهضت ياد كردند.

مرضيه دباغ ، چهره اي نام آشنا در روزهاي مبارزه و پس از آن است.
وي در دوران مبارزه عليه رژيم پهلوي در كنار مرحوم شهيد آيةا... سعيدي به مبارزه پرداخت و پس از دستگيري و تحمل زندان به امام(ره) در تبعيد پيوست و تا زمان بازگشت امام(ره) به ايران، همراه ايشان و ساير مبارزان بود.
پس از پيروزي انقلاب هم به عنوان نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي و در صحنه سياست حضور به هم رسانيد.
همچنين، در جريان ارسال پيام حضرت امام(ره) به گورباچف، همراه آيةا... جوادي آملي و دكتر لاريجاني به مسكو سفر كرد و حامل پيام امام(ره) بود.
مرضيه دباغ در ايام سالگرد پيروزي انقلاب در نشستي صميمي با قدس، به بيان خاطرات آن ايام پرداخته است...

آغاز دهه فجر، يادآور خاطرات بسياري است كه نشان از حقانيت مبارزات ملت ايران دارد. مبنا و اصالت قيام امام(ره) هم برخاسته از همين واقعيت است، بنابراين اگر مايل باشيد، بحث را از آيه اي كه از روزهاي اول انقلاب به صورت شعار مطرح بود آغاز كنيم: "جاءالحق و زهق الباطل"...
مردم عزيزمان، بارها اين آيه نوراني قرآن يعني "جاء الحق و زهق الباطل ان الباطل كان زهوقا" را شنيده و يا خوانده اند. اين جمله، براي همه ما حاوي نويد و شعاري است كه به عرصه عمل هم در آمده است.
وقايع متعددي كه از صدر اسلام تاكنون تحقق پيدا كرده و اتفاق افتاده اند، جملگي گواه آن هستند كه در هر كجايي حق نمود پيدا كرده، باطل هم از بين رفته است.
نمونه بارز اين سخن، عظمت و شكوه مقبره هاي امامزادگان و حتي سادات فراري از حكومتهاي جور زمان است كه با چه جلوه اي حتي در دل كوهها و روستاهاي ما مي درخشند. وقتي به عمق موضوع دقت مي كنيم، مي بينيم كه همان امامزاده با يكي از معصومين(ع) اتصال و ارتباط دارد. وقتي به شهادت رسيد؛ همين اتصال او به خاندان پيامبر(ص) و شهادت مظلومانه اش، بر حق بودن او را براي مردم مسجل كرده است؛ - و اين در حالي است- كساني كه اين ظلم را روا داشته و آن عزيز را به شهادت رسانده اند، هيچ اسم و نشانه اي ندارند، زيرا اساساً ظلم و ناحقي، ماندني نيست. با اين مقدمه، خواستم عرض كنم كه انقلاب ما با توجه به همه افت و خيزهايي كه داشته، بر اساس همان ماهيت حقي كه در برابر طواغيت زمان داشته و دارد، جايگاه واقعي خود را در ميان مظلومان و حق جويان عالم، به دست آورده است. من خيلي دور نمي روم و پانزده خرداد سال 42 را مبناي اين سخن قرار مي دهم. پانزده خرداد 42 تا بهمن 57، زمان خيلي زيادي نيست. اما آنچه اتفاق افتاد و آنچه براي ما به عنوان يك ثمره عظيم و عميق- يعني انقلاب اسلامي- به دست آمده، نتيجه همان تلاشهايي است كه در جهت از بين بردن ناحق ها و ظلمها صورت گرفته است، زيرا خون مظلوم هرگز پايمال نشده و اساس و بنيان ظلم و ظالم را در هم خواهد پيچيد. اين اتفاقي بود كه در انقلاب ما افتاد و در واقع ترجمه عيني همان سخن قرآن است كه درابتدا به آن اشاره كردم.

از اشارات مستقيم حضرت امام(ره)، مسأله ظلم ستيزي ايشان در سخنان و عمل ايشان است. گويا همين ويژگي ايشان مانع ماندگاري ايشان در يك مكان در طول مبارزات است، در اين خصوص توضيح دهيد.
در سال 1357 با توجه به فشاري كه بعثي ها در عراق، به حضرت امام(ره) وارد كرده بودند؛ ايشان تصميم مي گيرند عراق را ترك كنند. به سمت كويت كه حركت مي كنند، در آنجا هم به ايشان اجازه ورود نمي دهند.
امام(ره) نكته بسيار عجيبي در آنجا دارند كه واقعاً قابل تأمل است. ايشان در آنجاست كه مي فرمايند: "اگر هيچ كجاي دنيا هم راهم ندهند، من از فرودگاه به فرودگاه با هواپيما، خواهم رفت تا فرياد مظلوميت مردمم را به گوش دنيا برسانم." در نهايت، چنين مقدر مي شود كه ايشان به فرانسه تشريف ببرند. در اول ايشان، اجازه هيچ فعاليت يا مصاحبه اي در فرانسه نداشتند. دولت فرانسه فقط اقامت امام(ره) را پذيرفته بود، ولي به طور جد تأكيد داشت كه ايشان هيچ حركتي نبايد در آنجا داشته باشند. چند روزي در پاريس ماندند و بعد از آن به منزل يكي از ايرانيان كه در منطقه نوفل لوشاتوي پاريس قرار داشت، نقل مكان كردند. نكته اي كه لازم به ذكر مي دانم اين است كه فرانسه كشوري لائيك است و با قوانيني كه دارد و اخيراً هم درباره محدوديت حجاب اسلامي وضع كرده، اجازه فعاليتهاي اسلامي به هيچ فرد يا گروهي نمي داد. وضعيت آن كشور به گونه اي است كه حتي براي مسلمانان ساكن آن جا هم ايجاد محدوديت مي كنند، ولي از آنجا كه قرار است آيه "جاءالحق" تحقق پيدا كند، خداوند چنان قفلي بر دهان، افكار و انديشه آنها مي زند كه همان كشور مركز اصلي هدايت انقلاب اسلامي در ايران قرار مي گيرد. من خود به عينه ناظر بودم كه براي راهنمايي علاقه مندان امام و آنهايي كه مي خواستند به ديدار ايشان شرفياب شوند، روي تابلوهاي مختلفي در شهر پاريس، با فلش علامت زده بودند. "نوفل لوشاتو" و زير آن حرف "خ" (كنايه از امام خميني(ره)) را نوشته بودند تا هر كسي كه از هر كشوري در فرودگاه پياده مي شود، بداند كه از كدام مسير بايد حركت كند. بي ربط نيست اگر بگويم اين كار نه از طرف ياران امام، بلكه نوعاً توسط خود آنها صورت گرفته بود. مي خواهم عرض كنم كه اين انقلاب، انقلابي نيست كه مثل بعضي انقلابهاي عصر ما، وقتي زماني از آن بگذرد و يا تغيير و تحولي در آن وارد شود و يا اگر خداي ناكرده چراغ سبزي از سوي بعضي غافلان به اجانب نشان داده شود، نور آن كم رنگ شود. اين انقلاب، انقلابي است كه مبنايش خون شهدا بوده و از نداي "هل من ناصر ينصرني" كربلاي حسيني نشان گرفته است. بر همين اساس است كه معتقدم اين انقلاب تداوم خواهد داشت و به فرج آقا امام زمان(عج) متصل خواهد شد.

چگونه با بيت امام(ره) درنوفل لوشاتو ارتباط برقرار كرديد و به آن راه پيدا نموديد؟
بعد از اينكه حضرت امام خميني(ره) به نوفل لوشاتو تشريف آورده و در آنجا ساكن شدند، قرار بر اين بود كه پليس فرانسه تدابير امنيتي خاصي در نظر داشته باشد، و در مقابل امام(ره)، خانمي از نيروهاي انتظامي فرانسه را براي حفاظت داخلي بيت بگمارند. حضرت امام(ره) با اين امر مخالفت كردند.
شهيد حاج مهدي عراقي كه تازه از زندان آزاد شده و خود را به فرانسه رسانده بود، همراه با حاج احمد آقاي خميني كه مي دانستند بنده در سوريه و لبنان هستم، پيشنهاد مي كنند كه با من تماس گرفته شود تا آن خانم اجنبي به بيت امام راه (ره) پيدا نكند. اين بود كه اين لطف الهي- كه به جد آن را از الطاف خفيه خداوند بر خودم مي دانم- شامل حالم شد.
در آن روزها، ملاقاتهاي حضرت امام(ره) و برنامه ديدار با ايشان، به اوج خود رسيده بود و بخصوص دانشجويان از كشورهاي مختلف به ديدار امام شرفياب مي شدند. برنامه ديدار با ايشان در حدي مورد توجه مسلمانان دنيا قرار داشت كه آنهايي كه مي توانستند با برگزاري تورهايي، به هر شكلي كه بود خود را به فرانسه و به ديدار امام(ره) مي رساندند و با ايشان ملاقات مي كردند و مي رفتند.
به هر حال، شلوغي ها و رفت و آمدهايي كه به بيت امام(ره) صورت مي گرفت، ظاهراً مشكلاتي را براي همسايگان به وجود مي آورد.
البته اعتراض نداشتند، ولي وقتي ميلاد حضرت مسيح(ع) فرا رسيد، امام فرمودند براي آن چند همسايه اي كه احياناً از بابت سر و صداها به مشقت افتاده اند، هديه اي تهيه شود. تعداد همسايه هاي ما شش خانوار بود. برادرها رفتند و به تعداد آن خانواده ها، جعبه هايي از شيريني تهيه كردند. جالب اينجا بود كه حضرت امام فرمودند چه چيزي براي آنها تهيه كرده ايد كه عرض كردم شيريني گرفته ايم. امام گفتند كه من شنيده ام آنها به گل خيلي علاقه دارند. براي آنها گل هم بخريد. باور كنيد كه كلام امام(ره)، قدم برداشتن و نشست و برخاست آن بزرگوار، براي هر كس كه بخواهد راه درست را پيمايد، حقيقتاً يك الگو و درس زندگي است. در آن موقعيت حساس و با آن همه اتفاقهايي كه در ايران در حال وقوع بود و با آن كشت و كشتاري كه شاه به راه انداخته بود و همه اين مسايل، حضرت امام(ره) را مي بينيم كه آنچنان نسبت به امور دقيق و مسلط هستند كه دستور مي دهند علاوه بر شيريني كه امر مرسومي است، چيزي را كه آنها علاقه مندند، برايشان تهيه شود تا در آستانه ميلاد حضرت مسيح(ع) و عيد مسيحيان، به ايده و افكار آنها هم وقعي گذاشته شود و اين سيره تربيتي و حتي مديريتي امام(ره) بود.

اين اقدام حضرت امام(ره)، واكنشي را از سوي همسايه ها در پي داشت؟
بله اتفاقاً! كادوها به همراه عذرخواهي از طرف امام، به همسايه ها داده شد. من هميشه صبح زود براي آماده كردن صبحانه امام آماده مي شدم و نان تهيه مي كردم. وقتي در خانه را باز كردم تا براي تهيه نان بروم، ديدم خيابان مملو از خبرنگاران است. خبرنگاراني كه با انواع و اقسام دوربينها، خود را براي گفتگو با امام به آنجا رسانده بودند. از يكي از برادران ايراني پرسيدم كه اينجا چه خبر است؟ امام كه اجازه مصاحبه ندارند. آن برادر فرمودند كه آن گلها و شش جعبه شيريني كار خود را كرده اند، ظاهراً همان همسايه اطلاع داده بودند و يا مأموران از آن وضع اطلاع پيدا كرده بودند و يا هر چه بود، نتيجه اين شد كه به خاطر همان اقدام ارزنده امام(ره)، آنها هم پاسخ دادند و در آن روز سخنان بسيار حساسي از سوي امام(ره) ايراد شده و آن خبرنگاران، سخنان ايشان را به سراسر دنيا مخابره كردند. ضمن اينكه مسأله هديه دادن امام به مسيحيان هم در كنار اخبار آنها آمده بود. باور كنيد تا آنجا كه به خاطر دارم، كمتر رسانه اي در دنيا بود كه اين مسأله را منعكس نكرده باشد كه رهبر مبارزان مسلمان ايراني، در آستانه ميلاد مسيح، به مسيحيان فرانسه گل داده و چنين حركتي را انجام داده است. بعضي از همان رسانه ها، حركت امام(ره) را به عنوان نمادي از دوستي اسلام و مسيحيت، مورد تحليل قرار مي دادند. اين، اتفاقي بود كه در آن مقطع حساس زماني، براي ما كه در آنجا بوديم و همين طور براي ملتي كه زير فشار دژخيمان شاه، دست و پا مي زدند؛ شيرين به نظر مي رسيد.

پس از پيروزي انقلاب اسلامي، نگاه به زنان و مطالبات آنها، روندي متفاوت از گذشته، به خود گرفت. شما به عنوان يك زن كه از نزديك حضرت امام(ره) و ديدگاههاي ايشان را درك كرده ايد، جايگاه اين مقوله را در افكار و انديشه هاي آن بزرگوار چگونه ترسيم مي كنيد؟
يقين بدانيد كه اسلام به عنوان يك دين كامل، بهترين نظريه را نسبت به زنان، حقوق، موقعيت و منزلت آنان ارائه كرده است. حتي در قوانين فعلي خود نيز مشكل خاصي در اين زمينه نداريم. مشكل ما، نوع برداشت از اسلام و قوانين است.
متأسفانه هنوز نتوانسته ايم ديدگاه حضرت امام(ره) را در رابطه با زن و جامعه زنان به درستي درك كنيم. اگر بخواهم جواب مناسبي به سؤال شما بدهم، بايد از زندگي شخصي آن بزرگوار و نوع رفتار ايشان با همسر و ساير اعضاي خانواده اشاره كنم كه در واقع اين رفتارها، سيره عملي و اعتقادات ايشان را نسبت به مقوله زن و خانواده نشان مي دهد. آناني كه با امام(ره) از نزديك آشنايي داشته اند، به خوبي مي دانند كه ايشان چه رفتاري با همسر خود داشته اند.
بايد بگويم، آنچه اسلام در رابطه با زن و خانواده گفته، حضرت امام بدون كم و كاست در زندگي خود اجرا مي كردند. اگر سفره پهن و غذا به طور كامل در سفره آورده مي شد، كسي سراغ ندارد كه تا وقتي خانم ايشان سر سفره ننشسته اند، آن بزرگوار دست به غذا بزنند و حتي به بچه ها هم اين اجازه را نمي دادند و بدين وسيله ارزش زن و مادر را به صورت عملي به فرزندان خود مي آموختند. و حتي هنگامي كه خانم وارد اتاق مي شدند، حضور ايشان را ارج مي نهادند. اين مسأله بر همه كساني كه اطراف ايشان بودند، بخصوص بر فرزندانشان به حدي اثر بخشيده بود كه مرحوم حاج احمد آقا حتي در روزهاي آخر حياتشان، به عنوان مردي كه نزديك به پنجاه سال از سن ايشان سپري شده بود، وقتي وارد اتاق مادر مي شدند، هرگز نمي نشستند تا اينكه مادر به ايشان اجازه نشستن مي دادند.
روش تربيتي امام(ره) و رعايت حقوق و حدود زن در خانه، آن چنان روي تربيت بچه ها تأثير گذاشته كه حتي نوه ها نيز نسبت به مادرانشان، همين حالت را دارند. مي خواستم عرض كنم حضرت امام(ره) همان طور كه در جمله اي معروف فرموده بودند، "در طول تاريخ ظلمي كه بر قشر زنان رفته به هيچ قشري نرفته" عميقاً به آن اعتقاد داشته و برايشان ملموس بود. عملاً هم اين نكته را نشان داده بودند.

خانم دباغ! حضور شما به عنوان يك زن انقلابي در كنار ساير مبارزان، آيا با تبعاتي از سوي رسانه هاي غربي و يا ملاقات كنندگان امام در پاريس مواجه بود؟
در پاسخ به اين سؤال، بايد خاطره اي را خدمتتان عرض كنم. در ايام حضور در پاريس، رؤساي يكي از دانشگاههاي پاريس طي نامه اي از حضرت امام(ره) درخواست كرده بود كه يكي دو نفر از نزديكان ايشان به آن دانشگاه رفته و طي همايشي، به سؤالهاي دانشجويان آن دانشگاه پيرامون ايران، انقلاب و مسايلي كه وجود داشت، پاسخ گويند. امام(ره) دستور دادند يكي دو نفر از آقايان همراه با خواهر طاهره به آن دانشگاه بروند. اسم مستعار من در آنجا "خواهر طاهره" بود. براي خيلي ها اين سؤال ايجاد شده بود كه چه لزومي دارد خواهر طاهره هم با آنها به آن دانشگاه برود. بخصوص اينكه آن دو برادري كه همراهم بودند، زبان فرانسه بلد بودند و من بلد نبودم. نگراني ديگر هم اين بود كه آن برنامه در شب اجرا مي شد و دوستان معتقد بودند كه در يك كشور خارجي، حضور زن در يك مراسم آن هم در آن وقت شب، ضرورتي ندارد. ولي اين از نگاه بلند حضرت امام(ره) نشأت مي گرفت كه خيلي از ما در آن شب آن ديدگاه ايشان را به درستي درك نمي كرديم. ايشان در حال برنامه ريزي بودند تا در يك جمع علمي خارج از كشور، به آنها بفهمانند كه اسلام در رابطه با زن و نقش آفريني زنان در صحنه هاي مختلف، چه ديدگاهي دارد و بعد از آن جلسه بود كه به راز و رمز آن تأكيد امام پي برديم و برايمان مشخص شد حضور من در آن جلسه، چقدر مؤثر بوده است.

مگر در آن جلسه، چه اتفاقي روي داد؟
سؤالهاي مختلفي در آن جمع طرح شد كه اكثر آنها را برادراني كه همراهم بودند، پاسخ مي دادند. در اواخر جلسه كه ساعت نزديك به يك نيمه شب رسيده بود، يكي از دانشجويان بلند شد و گفت: مي خواهم بدانم نظر آيةا... خميني نسبت به حضور زن در جامعه و فعاليتهاي زنان چيست. قبل از اينكه من شروع به صحبت كنم، رئيس دانشگاه بلند شد و رو به دانشجويان گفت كه اجازه دهيد من به اين سؤال پاسخ دهم. من ناراحت شدم و به رئيس دانشگاه گفتم شما كه از اسلام و دين ما هيچ اطلاعي نداريد و از رهبر ما هم شناختي نداريد، چطور مي خواهيد به اين سؤال پاسخ دهيد. رئيس دانشگاه در جمع دانشجويان گفت كه من پاسخ سؤال را مي دهم، اگر كامل نبود، شما جواب دهيد. آنگاه رو كرد به آن دانشجو و از وي پرسيد كه اين خانم در يك كشور غريب و در ساعت يك نيمه شب چه مي كند. در كشوري كه ما هنوز به درستي همديگر را نمي شناسيم و در چنين جمعي، حضور اين خانم چه معنايي دارد و چه امري را بر ما ثابت مي كند. مگر ايشان از سوي "آيةا..." در اين جمع حاضر نشده اند؟ من ديدم كه بهترين و بلكه دندان شكن ترين جواب را رئيس آن دانشگاه در پاسخ به سؤالي كه مطرح شده بود، داد. و حقيقت امر هم هماني بود كه وي گفت. اين موضوع نه تنها ديدگاه امام(ره) را نسبت به زن، بلكه تيزبيني ايشان را در آن لحظه حساس تاريخي اثبات مي كرد. امري كه بعد از پيروزي انقلاب هم بارها اتفاق افتاد.

اجازه دهيد دوباره به ماههاي منتهي به پيروزي انقلاب برگرديم. گفتيد كه قبل از عزيمت به نوفل لوشاتو، در سوريه و لبنان به سر مي برديد. علت حضور شما در آن كشورها چه بود؟
پس از آزادي از زندان و زماني كه بدنم وضع ناهنجاري پيدا كرده بود، در بيمارستان آريا براي انجام عمل جراحي بستري شدم. بعضي از برادران برنامه ريزي ها و مساعدت هايي كردند تا من توانستم به خارج از كشور فرار كنم. مدتي را در انگلستان بودم كه بعد به سوريه و لبنان عزيمت كردم. در آنجا گروهي بوديم كه وقتي خواهران و برادراني از ايران براي زيارت به سوريه مي آمدند، ما در آنجا براي آنها آموزشهاي نظامي و چريكي برگزار مي كرديم و آنها پس از طي دوره به ايران بر مي گشتند تا به فعاليتهاي انقلابي خود ادامه دهند. خانواده ام در آن زمان ايران بودند. اول گمان مي كردند كه من در آن زد و خوردها از بين رفته ام، ولي بعدها كم كم با وضعيت من عادت كرده بودند.

جريان "خواهر طاهره" چه بود؟
عرض كردم كه من از ايران فرار كرده بودم و در خارج از كشور بايد با اسم مستعار زندگي مي كردم. فقط عده اندكي از مبارزان و اطرافيان حضرت امام(ره) - از جمله رهبر معظم انقلاب، مرحوم شهيد بهشتي يا آقاي هاشمي رفسنجاني- مرا به عنوان خانم دباغ مي شناختند. وقتي از ايران فرار كردم و به انگليس رفتم، با چند نفر از خانمها آشنا شدم و خودم را به اين اسم معرفي كردم. البته من با پاسپورت فرد ديگري كه اسم "زينت نيلي" را داشت از ايران خارج شده بودم، ولي باز به اين خاطر كه اين اسم لو نرود و خداي ناخواسته براي صاحب آن پاسپورت در ايران مشكل ايجاد نشود، خود را به نام طاهره معرفي كردم و در طول حضورم در خارج از ايران به "خواهر طاهره" معروف شدم و اين اسم بر زبانها افتاد.

اولين بار امام(ره) را در پاريس ديديد يا اينكه از قبل هم خدمت ايشان رسيده بوديد؟
اولين بار در نجف اشرف خدمت امام (ره) رسيده بودم. مدتي بود كه به گروه ما در لبنان و سوريه اصلاً كمكي نمي رسيد و به شدت در فشار و مضيقه مالي بوديم. قرار شد من همراه با يكي از برادرها به نجف رفته و خدمت حضرت امام(ره) برسيم و مشكل را خدمت ايشان عرض كنيم. رفتم به عراق و مطلب را به اطلاع امام(ره) رساندم. فرمودند شما برويد و من پس از تحقيق به شما جواب خواهم داد. پس از مدتي آقاي دعايي را براي بررسي نزد ما فرستادند كه متعاقب آن مبلغي را به صورت ماهيانه براي ما مي فرستادند تا اينكه انقلاب پيروز شد و همه به ايران برگشتيم.

در پرواز معروف 12 بهمن 57 هم به همراه امام بوديد؟
نه متأسفانه! هفته قبل كه حضرت امام قرار بود به ايران تشريف بياورند و فرودگاهها را بسته بودند، خبرنگاران براي مصاحبه به نزد امام آمدند و به علت تعداد زياد خبرنگاران و ازدحام آنها، ميسر نشد كه مصاحبه در اقامتگاه امام انجام شود. اين بود كه در پشت نرده هاي ساختمان صندلي گذاشتيم و امام روي آن صندلي صحبت كردند و نظر خود را راجع به بسته شدن فرودگاهها اعلام كردند. خبرنگاري در حال بالا آمدن از نرده ها بود، به گونه اي كه رفتار مشكوك او موجب شد تا من احساس خطر كنم. خلاصه با او گلاويز شدم و به قلبم فشار آمد. به شدت حالم بد شد و به بيمارستان منتقل شدم. در آن يك هفته در بيمارستان بودم و يك دست و يك پايم مشكل پيدا كرده بود. شبي كه قرار بود فرداي آن امام به ايران تشريف بياورند، حاج احمد آقا(ره) و دو تن از ديگر برادران به بيمارستان آمدند. گفتند امام از ما خواسته اند كه برويد خواهر طاهره را هم بياوريد تا او را به ايران ببريم. آنها گفتند كه بيمارستان اجازه مرخصي شما را نداده و اصرار ما هم كارساز نشده است. و من نتوانستم همراه امام(ره) در آن پرواز به يادماندني به ايران برگردم.

خانم دباغ! اكنون كه سالها از رحلت آن بزرگمرد مي گذرد، به عنوان يكي از نزديكان امام(ره) مهمترين وجوه شخصيت ايشان و علل ماندگاري محبوبيت حضرت امام(ره) را چگونه معرفي مي كنيد؟
من فكر مي كنم كه در اينجا بايد به دو نكته اشاره كنم. يكي اينكه امام(ره) دقيقاً دستورات اسلام را عملي مي كردند. شما هيچ گاه در زندگي امام(ره) نمي بينيد كه سليقه شخصي خودشان را در دستورات اسلام دخالت داده باشند. اين يكي از مهمترين ويژگيهايي است كه توانسته قلوب همه مسلمانان و آزاديخواهان جهان را نسبت به حضرت امام(ره) جذب كند، زيرا حتماً شنيده ايد آنچه از قلب انسان بر مي آيد، بر دلها مي نشيند و اين يك حقيقت است. نكته ديگري كه بايد به عنوان يك وجه بارز زندگي امام به آن توجه كرد، اين است كه هرگز نمي بينيم امام(ره) مسأله اي را مطرح و در كنار آن، خودشان را هم مطرح كرده باشند. ايشان غير خدا هيچ چيزي را نمي ديدند.
امام(ره) در وصيت نامه سياسي خود، در نصايح و در سخنراني هايشان هرگز نگفتند كه من هم يك كاري كرده ام، بلكه خود را يك طلبه و در كنار مردم مي دانستند و مي گفتند براي خدا گام برداريد و براي رضاي او تلاش كنيد. ايشان همه چيز را فقط براي خدا مي خواست و چيزي كه براي خدا شد، قطعاً ماندگار خواهد ماند.

کدخبر : 54154545